Wat is veilig vrijen nu
eigenlijk?
Veel jongeren hebben seksueel contact zonder condoom.
Hierdoor lopen zij het risico besmet te raken met
een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) of zelfs
met AIDS. En van vrijen zonder voorbehoedmiddel kun
je natuurlijk ook zwanger worden. Seksueel contact
zonder een voorbehoedmiddel te gebruiken, noem je
onveilig vrijen. Je bent namelijk niet beschermd tegen
seksueel overdraagbare aandoeningen of ongewenste
zwangerschap.
Door veilig te vrijen (dus een voorbehoedmiddel te
gebruiken) bescherm je jezelf maar ook de ander. Als
je een nieuwe relatie aangaat dan loop je mogelijk
de kans om ge‹nfecteerd te raken met een SOA,
want je weet immers niet altijd zeker of iemand seropositief
is of ge‹nfecteerd is met een andere seksueel
overdraagbare aandoening (SOA). [omhoog]
En wanneer moet je nu eigenlijk
veilig vrijen?
Veilig vrijen? Eigenlijk altijd! Je weet namelijk
vaak niet zeker of iemand een SOA bij zich draagt.
Je kunt dus altijd besmet raken. Daarom kun je het
beste altijd een condoom gebruiken. De duur van een
relatie die je met iemand hebt is geen maatstaf voor
het vrijen zonder voorbehoedmiddel. Het is moeilijk
om risico's geheel uit te sluiten. Daarom is veilig
vrijen altijd de beste oplossing!!! [omhoog]
Wanneer begin je over
veilig vrijen?
Seks is leuk als je er allebei zin in hebt. Soms gebeurt
het sneller dan je denkt (je bent een beetje aan het
zoenen en voor je het weet vliegen de kledingstukken
door de kamer, je kijkt elkaar diep in de ogen en...).
Praat over veilig vrijen voordat je in hogere sferen
raakt. Niet alleen in sperma, maar ook in het voorvocht
van de man zitten al zaadcellen (voorvocht is het
vocht dat uit de penis komt voor de zaadlozing, het
klaarkomen). Maak dus van tevoren duidelijk aan je
vriend/vriendin dat je een condoom of vrouwencondoom
wilt gebruiken. En krijg je dan een scheve blik? Leg
dan uit dat het gebruik van een condoom niets met
vertrouwen te maken heeft. Je vindt elkaar juist zo
leuk dat het belangrijk is dat jullie beschermd zijn
tegen AIDS, seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA)
en ongewenste zwangerschap. [omhoog]
Werking
De pil beschermt je tegen ongewenste zwangerschap.
Hij bevat namelijk de vrouwelijke hormonen oestrogeen
en progestageen (worden ook door de eierstokken aangemaakt).
Wanneer je de pil slikt, krijg je extra hormonen binnen,
waardoor de maandelijkse eisprong wordt onderdrukt.
Er komt dus geen eitje vrij. Daarnaast wordt de binnenwand
van de baarmoeder ongeschikt voor innesteling van
een bevrucht eitje en het slijm in de ingang van de
baarmoeder wordt ondoordringbaar voor zaadcellen.
Kortom, je wordt niet zwanger...tenzij je de pil een
dagje vergeet! Je bent niet goed tegen zwangerschap
beschermd als je de pil onregelmatig slikt (dagen
vergeten). Je bent ook niet veilig als je langer dan
7 dagen gestopt bent of korter dan 7 dagen geslikt
hebt. Als je net na het slikken van je pil hebt overgegeven
of diarree hebt gehad ben je ook niet veilig. Gebruik
dan altijd een condoom! [omhoog]
Gebruik
Je slikt de pil 21 dagen per maand. Als de strip na
21 dagen leeg is, volgt er een pauzeperiode van 7
dagen. In die periode krijg je een bloeding. Na die
periode begin je weer aan een nieuwe strip (21 dagen
slikken, 7 dagen pauze enz.). [omhoog]
Waar haal ik de pil
Je haalt de pil bij de apotheek met een recept van
de huisarts of een arts van de Rutgers Stichting.
De pil biedt alleen bescherming tegen zwangerschap.
Om je tegen AIDS en seksueel overdraagbare aandoeningen
(SOA) te beschermen moet je ook een condoom gebruiken!
[omhoog]
Ben je de pil vergeten, of is je condoom gescheurd
/ afgegleden / vergeten dan zijn er twee manieren
om zwangerschap alsnog te voorkomen: [omhoog]
De 2x2 morning after pil
Dit zijn vier tabletten die werken vanaf 12 uur tot
uiterlijk 72 uur na het onveilig vrijen. Je kunt het
beste beginnen met slikken binnen 12 en 48 uur na
het onveilig vrijen. [omhoog]
Het morning after spiraaltje
Het morning after spiraaltje is een koperen spiraaltje
dat uiterlijk 5 dagen na het onveilig vrijen ingebracht
moet worden en niet langer dan 18 dagen na je menstruatie.
Een voordeel is dat het morning after spiraaltje na
plaatsing kan blijven zitten en als voorbehoedmiddel
gebruikt kan worden.
Let op! Je kan van alle 2 behoorlijk misselijk worden.
[omhoog]
De prikpil
De prikpil krijg je een keer in de drie maanden ingespoten.
Het is een voorbehoedmiddel dat een hormoon bevat.
Dit hormoon zorgt er op drie manieren voor dat je
niet zwanger wordt: - je hebt geen eisprong, - de
baarmoederwand wordt ongeschikt voor innesteling van
een bevrucht eitje, - de baarmoedermond wordt minder
toegankelijk voor zaadcellen.
De prikpil is geen eerste keus voorbehoedmiddel.
Heb je vervelende bijwerking, dan kun je niet zomaar
(zoals bij de 'gewone' pil) stoppen. Je hebt namelijk
al een injectie gehad. Deze werkt ongeveer drie maanden.
Daarnaast kan het lang duren voor je zwanger wordt,
als je stopt met de prikpil. [omhoog]
Het condoom
Het condoom is een dun hoesje, meestal gemaakt van rubber,
dat om een stijve penis past. Het condoom is het enige
voorbehoedmiddel dat je beschermd tegen AIDS en seksueel
overdraagbare aandoeningen (SOA)! Het condoom vangt
het zaad (sperma) op, zodat dit niet in de anus, mond
of vagina komt. Er zijn heel veel soorten condooms.
Niet ieder condoom is even veilig (bijvoorbeeld funcondooms,
wel leuk, niet veilig)! Je kunt bij de meeste JIP's
ook condooms kopen. Ook kan je via www.condoomkoerier.nl
je condooms voor een redelijke prijs thuis laten bezorgen.
Gebruik een condoom altijd volgens de gebruiksaanwijzing,
dan is de kans op scheuren of afglijden klein. Het
is handig als je altijd een paar condooms op zak hebt
(je weet nooit wie je tegenkomt...). Doe er een in
je portemonnee, in je jaszak, je agenda enz. Bewaar
een condoom nooit in de zon.
Als het condoom scheurt of lekt, kan dat leiden tot
zwangerschap of besmetting met AIDS of SOA. Zaaddodend
pasta voorkomt geen bevruchting of besmetting. Om
zwangerschap te voorkomen kun je een morning-afterpil
gebruiken.
Condooms voor vaginale seks zijn niet stevig genoeg
voor anale seks. Gebruik hiervoor dikkere condooms.
Merken die je veilig kunt gebruiken zijn onder andere
Duo, Gay Safe en Hot Rubber. [omhoog]
Zaaddodend middel
Een zaaddodend middel werkt ongeveer 1 uur en verkleint
het risico op zwangerschap. Smeer het altijd op het
condoom en er niet in. Het condoom kan dan makkelijk
afglijden. [omhoog]
Glijmiddel
Soms is de vagina droog en kan de penis moeilijk naar
binnen (condoom kan scheuren!). Je kunt in dit geval
een condoom met glijmiddel (op waterbasis) gebruiken.
ook voor anale seks geldt: doe niet zuinig met glijmiddel!
Ga niet zelf experimenteren met olie-achtige middelen.
Deze tasten het rubber van het condoom aan en het is
dan niet meer veilig. [omhoog]
Hoe gebruik je een
condoom?
Een condoom doe je om voordat de penis in contact komt
met de vagina of anus. Even eerlijk, het is best even
wennen, maar het is absoluut niet moeilijk (oefening
baart kunst!).
* Scheur de verpakking in het midden open (over de
datum? weggooien!). Pas op dat je het condoom niet
beschadigt met je nagels, ringen etc.
* Als het condoom een zaadreservoir heeft, hou je
dit met duim en wijsvinger dicht. Bij condooms zonder
zaadreservoir zorg je dat er 1 a 2 cm ruimte is aan
het uiteinde (daarin kan het zaad worden opgevangen).
Rol met je andere hand het condoom helemaal over de
penis af.
* Na het klaarkomen, moet je de penis direct terugtrekken.
Hou het condoom vast als je dit doet! Als je te lang
wacht wordt de penis slapper en kan het condoom afglijden.
* Maak na gebruik een knoop in het condoom en controleer
of hij niet lek is (doe dit nooit vooraf, het condoom
kan beschadigen!). Gooi het condoom in de vuilnisbak
(dus niet door de wc spoelen...).
* Let erop dat je geen sperma aan je handen krijgt
(hiermee kan een vrouw alsnog bevrucht worden).
* Doe nooit 2 condooms over elkaar en gebruik een
condoom maar 1 keer. Als je nog een keer wilt vrijen
moet je een nieuw condoom gebruiken.
Het vrouwencondoom is een doorzichtig zakje van sterk
materiaal. Het is 17 cm lang en heeft een binnen- en
een buitenring. De binnenring en het grootste gedeelte
van het zakje zitten in de vagina. De buitenring bedekt
de schaamlippen. De penis komt dus niet in aanraking
met de vaginawand of de schaamlippen.
Net als een gewoon condoom zorgt het vrouwencondoom
ervoor dat zaadcellen worden opgevangen en dus niet
in de vagina komen. Het voordeel van het vrouwencondoom
is dat je het ruim voordat je gaat vrijen in de vagina
in kunt brengen en je hoeft het ook niet direct uit
te doen na het vrijen. Het vrouwencondoom beschermt
tegen ongewenste zwangerschap, AIDS en SOA. [omhoog]
Het pessarium
Het pessarium is een rubber koepeltje met in de rand
een buigzame metalen ring. Je moet het voor de gemeenschap
in de vagina inbrengen. Het pessarium zorgt ervoor dat
de baarmoedermond afgesloten wordt. Samen met een zaaddodend
middel biedt het pessarium een goede bescherming tegen
het binnendringen van zaadcellen (smeer het op het pessarium
voor het inbrengen). Het pessarium mag pas 8 uur na
de gemeenschap verwijderd worden. Bij gebruik van een
zaaddodend middel blijft sperma namelijk nog 8 uur leven.
Je kunt het pessarium bij je huisarts of een arts
van het Rutgers Huis aan laten meten. Er wordt onderzocht
wat de goede maat voor je is. Het pessarium beschermt
je tegen ongewenste zwangerschap, maar niet tegen
AIDS of SOA! [omhoog]
Het spiraaltje
Het spiraaltje is een plastic voorwerp van enkele centimeters
dat door een arts in de baarmoeder wordt geplaatst.
Het spiraaltje is omwonden met koper. Dit zorgt ervoor
dat je niet zwanger wordt. Het afgegeven koper verdwijnt
iedere maand met je menstruatie naar buiten. Het gaat
bij het spiraaltje om een combinatie van drie effecten:
- door de werking van het spiraaltje wordt het baarmoederslijmvlies
ongeschikt voor de innesteling van een bevruchte eicel;
- door de rechtstreekse werking van het koper op
de eicel en de reactie van het baarmoederslijmvlies
op het koper gaat de bevruchte eicel dood;
- zaadcellen worden door de inwerking van het spiraaltje
ongeschikt gemaakt voor de bevruchting van de eicel.
Het spiraaltje moet je halen bij je huisarts of een
arts van de Rutgers Stichting.
Een variatie op het spiraaltje met koper is Mirena.
Het verschil is dat Mirena geen koper bevat maar een
hormoon. Dat hormoon zorgt ervoor dat het slijm van
de baarmoederwand nagenoeg ondoorgankelijk wordt voor
sperma. Ook kan er geen innesteling plaatsvinden in
het slijmvlies van de baarmoeder. Mirena wordt ingebracht
door een arts. Het wordt nog niet vergoed door het
ziekenfonds. [omhoog]
Implanon
Implanon is een voorbehoedmiddel dat de stof progestageen
bevat. Door middel van een plastic buisje wat in je
bovenarm wordt geplaatst, komt deze stof langzaam in
je bloed. Door de stof ontstaat er geen eisprong en
het slijm van de baarmoedermond wordt minder toegankelijk
voor zaadcellen. Implanon kan maximaal drie jaar blijven
zitten. Dan moet het opnieuw ingebracht worden. Dit
wordt gedaan door een arts of een gynaecoloog. [omhoog]